Je trekt je wandelschoenen aan voor een dagwandeling en denkt: goed uitgerust, lekker op pad. Wat je minder snel bedenkt: de waterafstotende coating op het buitenmateriaal en het waterdichte membraan binnenin kunnen allebei PFAS bevatten. De eeuwige chemicaliën die zich ophopen in je lichaam en in het milieu. De NVWA vond in 2023 bij een marktverkenning wandelschoenen in Nederland waarbij de wettelijke limietwaarde voor PFOA maar liefst 2,5 keer werd overschreden. Welke merken je kunt vertrouwen en wat een Gore-Tex-label je precies vertelt, lees je hier.
Waarom zitten er PFAS in wandelschoenen?
Wandelschoenen zijn voor PFAS om twee redenen kwetsbaar: het buitenmateriaal en het membraan.
Het bovenwerk van een wandelschoen wordt behandeld met een DWR-coating, dezelfde waterafstotende laag als op regenjassen en rugzakken. Jarenlang bevatten die coatings fluorchemicaliën. Natte bladeren, modder en regen moeten immers van je schoen afparelten, en PFAS waren daarvoor de meest effectieve technologie. Tegelijk kunnen PFAS ook in de veters, de textielversteviging en het binnenwerk van wandelschoenen zitten.
In waterdichte wandelschoenen zit bovendien een membraan: een dunne, poreuze laag die water buiten houdt maar vochtigheid naar buiten laat ontsnappen. Gore-Tex is het bekendst, maar ook merken als eVent, Salomon’s Climashield en Merrell’s M-Select Dry hebben eigen varianten. Klassieke Gore-Tex bestaat uit ePTFE, uitgebreid polytetrafluorethyleen, een fluorpolymeer dat technisch gezien onder de brede PFAS-definitie valt. Dat betekent dat een wandelschoen met klassiek Gore-Tex zowel in de coating als in het membraan PFAS kan bevatten.
Wat zegt het Nederlandse onderzoek?
De NVWA deed in 2023 een marktverkenning naar PFAS in textielproducten in Nederland. Ze ontwikkelden een methode om vijftien verschillende PFAS-soorten in stof op te sporen. Een van de meest opvallende bevindingen: in een paar wandelschoenen werd de wettelijke limietwaarde voor PFOA 2,5 keer overschreden. Het merk werd niet publiekelijk bekendgemaakt, maar de vondst toont aan dat wandelschoenen in de Nederlandse markt de wettelijke normen voor PFAS kunnen overschrijden.
Het RIVM noemt in zijn PFAS-onderzoeksprogramma 2023–2026 outdoorschoenen en regenkleding expliciet als productcategorieën waarbij de blootstelling voor consumenten relevant is. Kinderen lopen extra risico, omdat zij hun schoenveters aanraken en hun handen daarna naar de mond brengen.
Welke merken zijn PFAS-vrij?
KEEN is de absolute koploper in de schoenenindustrie. Het merk begon in 2014 met het identificeren en verwijderen van PFAS uit zijn toeleveringsketen. Na vier jaar werken en meer dan 10.000 uur aan productontwikkeling kon KEEN in 2018 als eerste grote schoenfabrikant verklaren volledig PFAS-vrij te zijn. Dat geldt voor elk KEEN-product: wandelschoenen, sandalen, laarzen en bedrijfsschoenen. KEEN publiceert een volledige Green Paper met zijn aanpak en deelde die met de rest van de industrie om anderen te helpen de omschakeling te maken. Bovendien test het merk actief op PFAS-besmetting in de toeleveringsketen, ook nu nog. KEEN noemt dit uitdrukkelijk “an endless journey of constant vigilance.”
Salomon maakte de overstap in fases. De Gore-Tex-lijn was als eerste volledig PFAS-vrij, in 2020. Eind 2024 had Salomon 94% van zijn totale assortiment PFAS-vrij, met als doelstelling 100% einde 2025. De populaire X Ultra-serie is PFAS-vrij. Let op modellen buiten de X Ultra-familie en controleer altijd of het label “PFAS-free” vermeldt.
Merrell is per herfst/winter 2025 volledig PFAS-vrij, bevestigd door moederbedrijf Wolverine Worldwide aan BetterTrail. De DWR-coating op de Moab 3 (de bestverkochte wandelschoen ter wereld) is PFAS-vrij. Let op: oudere winkelvoorraad van Moab 2-modellen kan nog PFAS-coatings hebben, want de omschakeling was per FW2024–2025.
Jack Wolfskin is volledig PFAS-vrij since het voorjaar/zomer 2019-seizoen voor al zijn kleding en schoenen. Het merk gebruikt zijn eigen Texapore-membraan op basis van polyurethaan, zonder enige fluorchemie. Jack Wolfskin bracht de omschakeling in gang in 2012, mede na interne bezorgdheid over PFOA.
Volg je PFASwijzer al op Instagram? Het is nog rustig daar, maar ik ga er de komende tijd veel meer mee doen: korte tips, handige visuals, nieuwtjes over PFAS en af en toe een kortingscode voor PFAS-vrije producten.
Patagonia haalde in het voorjaar van 2025 zijn doelstelling: alle nieuwe producten zijn PFAS-vrij, inclusief schoenen. Patagonia’s schoenlijn is relatief beperkt maar volledig overgegaan op PFAS-vrije materialen en DWR.
On Running meldt dat per 2025 alle waterdichte footwear en kleding PFAS-vrij zijn. Dit is bevestigd door onafhankelijk productonderzoek (BetterTrail).
Is Gore-Tex PFAS-vrij?
Dit is de meestgestelde vraag, en het antwoord is genuanceerd. Het klassieke Gore-Tex-membraan is gemaakt van ePTFE (expanded polytetrafluoroethylene), een fluorpolymeer. Technisch valt PTFE onder de brede PFAS-definitie.
Gore heeft hierop gereageerd met het ePE-membraan: expanded polyethyleen, zonder fluor. Het Gore-Tex ePE-membraan is volledig PFAS-vrij en presteert vergelijkbaar met het klassieke membraan op het gebied van waterbestendigheid en adembaarheid. Merken als Salomon, La Sportiva, Mammut, Arc’teryx en The North Face brengen wandelschoenen met Gore-Tex ePE op de markt voor het seizoen 2025.
Let op de productomschrijving. “Gore-Tex” zonder verdere aanduiding is waarschijnlijk klassiek ePTFE. “Gore-Tex ePE” of “PFAS-free membrane” betekent dat het membraan geen PFAS bevat. De DWR-coating op de buitenste stof is een aparte laag en moet apart PFAS-vrij zijn.
Hoe herken je PFAS-vrije wandelschoenen?
Hieronder een overzicht van wat de labels en specificaties je vertellen:
| Wat je ziet | Wat het betekent |
|---|---|
| “PFAS-free” of “PFC-free” op productpagina | Claim dat het hele product geen PFAS bevat |
| “PFC-free DWR” | Geen PFAS in de coating, maar membraan kan nog PFAS bevatten |
| “Gore-Tex ePE” of “ePE membrane” | PFAS-vrij membraan |
| “Gore-Tex” zonder verdere aanduiding | Waarschijnlijk klassiek ePTFE (fluorpolymeer) |
| “M-Select Dry” (Merrell FW2025+) | PFAS-vrij membraan, FW2025 en later |
| “Texapore” (Jack Wolfskin) | PFAS-vrij polyurethaan-membraan |
| “Bluesign” label | Strenge materiaalkeuring, DWR-coating vrijwel altijd PFAS-vrij |
| Geen vermelding bij waterafstotende schoen | Onbekend, vraag na bij het merk |
Meer weten over hoe je PFAS in producten herkent? Op hoe herken je PFAS in producten lees je welke labels betrouwbaar zijn en welke niet.
Wat met Lowa, Mammut en andere populaire merken?
Lowa is transparant over het feit dat sommige modellen nog PFAS bevatten. Op de Amerikaanse website staat per 2025 letterlijk bij bepaalde modellen: “Niet leverbaar in Californië, New York en Minnesota vanwege staatswetgeving.” Dat betekent dat die specifieke modellen PFAS bevatten die daar inmiddels verboden zijn. Voor andere Lowa-modellen is niet altijd duidelijk of ze PFAS-vrij zijn. Lowa werkt aan de transitie maar heeft nog geen volledig PFAS-vrij-beleid bevestigd voor de hele lijn.
Mammut is bezig met de uitfasering en had einde 2025 als doelstelling om 100% PFAS-vrij te zijn. Per productpagina controleer je of “PFC-free DWR” vermeld staat. Voor wandelschoenen specifiek is het beeld wisselend: sommige modellen zijn overgegaan, andere nog niet.
Meindl en Hanwag zijn Europese merken die werken aan PFAS-vrije alternatieven. Hanwag gebruikt een eigen Ecoshell-membraan voor een deel van zijn lijn. Voor beide merken geldt: kijk per model op de productpagina naar “PFC-vrij” of “fluor-free.”
Gebruik altijd de pagina over PFAS in kleding als achtergrond als je twijfelt over een specifiek merk of model.
Hoe onderhoud je PFAS-vrije wandelschoenen?
Als de waterafstoting van je wandelschoenen vermindert, is de DWR-coating versleten. Dat is normaal na intensief gebruik. Reproef je schoenen met een PFAS-vrij product zoals Nikwax Footwear Waterproofing Wax (voor leer) of Nikwax Nubuck & Suede Proof (voor suède en nubuck). Nikwax is nooit PFAS gebruikt in zijn meer dan 45-jarige bestaan en is breed verkrijgbaar in Nederland.
Gebruik geen klassieke impregneersprays tenzij ze expliciet “fluor-vrij” of “PFC-free” vermelden, want die zijn in essentie PFAS in vloeibare vorm. Meer over dit onderwerp lees je op PFAS-vrij leven, stap voor stap.
Veelgestelde vragen
Bevatten Gore-Tex wandelschoenen altijd PFAS? Niet meer. Klassiek Gore-Tex (ePTFE) is een fluorpolymeer, maar het nieuwe Gore-Tex ePE-membraan is volledig PFAS-vrij. Let op het label: “Gore-Tex ePE” betekent PFAS-vrij membraan. “Gore-Tex” zonder verdere aanduiding is waarschijnlijk het klassieke membraan.
Zijn niet-waterdichte wandelschoenen automatisch PFAS-vrij? Grotendeels wel. Zonder waterafstotende coating en zonder membraan zijn de voornaamste PFAS-bronnen weggevallen. Controleer wel of het bovenmateriaal zelf niet met PFAS is behandeld voor vuilafstoting. Bij merken als KEEN is dat volledig uitgesloten since 2018.
Welk merk is het veiligst voor de nieuwe wandelschoenen? KEEN is het merk met de langste en meest gedocumenteerde PFAS-vrije geschiedenis in de schoenenindustrie. Als eerste groot merk 100% PFAS-vrij since 2018, met actieve monitoring en een gepubliceerde aanpak. Salomon en Merrell (FW2025+) zijn eveneens betrouwbare keuzes.
Mijn kind heeft wandelschoenen met PFAS. Wat moet ik doen? Je hoeft ze niet direct weg te gooien. Was de handen na het aanraken van veters en schoenzolen, en zeker vóór het eten. Leer kinderen niet op veters te kauwen. Gooi de schoenen aan het einde van hun leven weg via de kledingcontainer, niet bij het restafval. Kies bij de volgende aankoop voor een KEEN of een ander PFAS-vrij merk.
Zijn tweedehands wandelschoenen PFAS-vrij? Dat hangt van het merk en het bouwjaar af. KEEN: PFAS-vrij since 2018. Jack Wolfskin: since 2019. Salomon (Gore-Tex-lijn): since 2020. Merrell: since FW2024/2025. Bij andere merken is het onbekend. Controleer bij twijfel de productspecificaties op het label of neem contact op met het merk.
Conclusie
Wandelschoenen bevatten PFAS op twee plekken tegelijk: in de DWR-coating buiten én in het waterafstotende membraan binnenin. De NVWA vond in 2023 bij Nederlandse wandelschoenen een overschrijding van de wettelijke PFAS-limiet van 2,5 keer. Toch is de situatie aan het verbeteren. KEEN is al since 2018 volledig PFAS-vrij, en Salomon, Merrell en Jack Wolfskin zijn de afgelopen jaren gevolgd. Check bij aankoop altijd of zowel de DWR als het membraan PFAS-vrij zijn, want die twee zijn onafhankelijk van elkaar. Bij wandelschoenen met Gore-Tex: zoek specifiek naar “Gore-Tex ePE” voor zekerheid.
Wil je weten welke andere outdoorproducten PFAS kunnen bevatten? Lees dan onze pagina’s over PFAS-vrije regenjassen en PFAS in kleding voor een compleet overzicht.
Bronnen
- NVWA (2023). Onderzoeksresultaten PFAS in textiel — marktverkenning. Geraadpleegd via nvwa.nl
- RIVM (2025). PFAS-onderzoeksprogramma: blootstelling via kleding en producten. Geraadpleegd via rivm.nl
- KEEN Footwear (2025). PFAS Free Portal en Green Paper. Geraadpleegd via keenfootwear.com
- BetterTrail (2025). Merrell Moab 3 WP en Salomon X Ultra 5 GTX Sustainability Reports. Geraadpleegd via bettertrail.com
- BetterTrail (2026). PFAS in Outdoor Gear: Moving Beyond Forever Chemicals. Geraadpleegd via bettertrail.com
- Jack Wolfskin (2025). Information on PFC. Geraadpleegd via jack-wolfskin.com