PFAS in matrassen: welke matrasbeschermers zijn veilig en welke niet

Je trekt elke avond je dekbed over je matras en denkt er verder niet bij na. Maar je matras is het product waarmee je het meeste huidcontact hebt van alles in huis: ruim zeven uur per nacht, jaar na jaar. De Consumentenbond ontdekte in 2025 PFAS in matrasbeschermers van meerdere merken bij een grootschalig Europees onderzoek. En Amerikaans labonderzoek vond in één populaire matrasbeschermer maar liefst 807 parts per million fluorine, een van de hoogste waarden ooit gemeten in een consumentenproduct. Welke matrasbeschermers wél veilig zijn, hoe je bekende matrasmerken beoordeelt op PFAS-risico en wat de Nederlandse data precies zegt, lees je hier.

In het kort

• Het grootste PFAS-risico zit niet in het matras zelf, maar in waterafstotende of vlekwerende matrasbeschermers — die bevatten vaak fluorcoatings.
• De Consumentenbond testte in 2025 matrasbeschermers en vond drie veilige: HEMA, IKEA Grusnarv en Beddenreus Dreamtime — allemaal eenvoudige katoenen moltons zonder waterafstotende claims.
• Voor het matras zelf zijn Matt Sleeps, Emma en de circulaire Auping-lijn de sterkst gecertificeerde keuzes in Nederland (OEKO-TEX klasse 1 of B Corp), al is er geen directe PFAS-labtest gepubliceerd.
• Een waterdichte matrasbeschermer met een PU-membraan (polyurethaan) is een veilig alternatief; fluorcoating is dat niet.
• Hoe meer een matrasbeschermer belooft — waterdicht, vlekvrij én vochtwerend — hoe meer vragen je moet stellen over hoe dat effect bereikt wordt.

Waarom zitten er PFAS in matrassen en matrasbeschermers?

In een matras kunnen PFAS op twee manieren voorkomen. De meest relevante plek is de tijk, de stoffen buitenste hoes van het matras. Tijken worden soms behandeld met een vlekwerende of vochtafstotende coating om het matras te beschermen. Dat zijn dezelfde fluorcoatings die ook in regenjassen en rugzakken zitten, en die de voornaamste bron van PFAS in matrastextiel vormen.

De tweede plek is de matrasbeschermer of matrashoes die je over het matras trekt. Dit is het product dat het meest direct met je huid in contact komt en dat specifiek wordt aangeprezen als waterafstotend, vlekbestendig of vochtwerend. Precies die eigenschappen zijn een signaal: ze worden traditioneel bereikt met fluorcoatings, ofwel PFAS. Onderzoek van Toxic-Free Future bevestigde dat vier van de zeven geteste waterafstotende matraspads PFAS bevatten.

Het schuim in het matras zelf is een minder grote risicobron voor PFAS, maar kan wel andere chemische stoffen bevatten zoals vluchtige organische stoffen en vlamvertragers. Polyurethaanschuim, de meest gebruikte vulling in goedkopere matrassen, kan bij nieuwe matrassen merkbaar uitgassen. Dat is een andere problematiek dan PFAS, maar wel relevant voor wie een zo chemiearm mogelijke slaapkamer wil.

Wat Nederlands en Europees onderzoek laat zien

In 2025 publiceerde de Consumentenbond de resultaten van een Europees samenwerkingsonderzoek waarbij zeven andere consumentenorganisaties betrokken waren. In totaal werden meer dan 200 alledaagse consumentenproducten getest op PFAS. Matrasbeschermers waren een van de geteste categorieën. De conclusie was duidelijk: sommige matrasbeschermers bevatten PFAS, en bij een deel ging het zelfs om soorten die in Europa al verboden zijn zoals PFOS en PFOA.

De Consumentenbond publiceerde ook drie merken die in hun onderzoek geen PFAS bevatten: de matrasbeschermer van HEMA, de IKEA Grusnarv en de Dreamtime van Beddenreus. Dat zijn eenvoudige moltons van katoen zonder vlekwerende of waterafstotende claims — en precies daardoor vielen ze veilig uit de test.

Het RIVM bevestigt in zijn PFAS-onderzoeksprogramma 2023–2026 dat stoffering van meubels en beddengoed een relevante blootstellingsroute is. Je slaapkamer hoort bij de plekken in huis waar de blootstelling het grootst is, juist vanwege de lange contacttijd per nacht.

Welke matrassen zijn PFAS-vrij?

Hier is het eerlijke antwoord: er is geen Nederlands of Europees labonderzoek gepubliceerd waarbij matrasmerken op PFAS zijn getest en vergeleken. Dat maakt het moeilijker om met zekerheid te zeggen welk merk het veiligst is. Wat wel bestaat zijn certificeringen en materiaalgegevens die een goede indicatie geven.

Matt Sleeps is het meest verkochte matras van Nederland en heeft OEKO-TEX Standard 100 certificering voor alle materialen, inclusief de tijk. Dat is klasse 1, de strengste klasse, die ook geldt als babyhuidvriendelijk. OEKO-TEX test op meer dan duizend stoffen inclusief fluorverbindingen. De tijk van Matt Sleeps is van Tencel en viscose, niet van een behandeld synthetisch materiaal met DWR-coating. Dat verlaagt het risico op PFAS aanzienlijk. Matt Sleeps heeft ook CertiPUR-certificering voor het schuim en het EU Ecolabel.

Emma is in Nederland en Europa een van de populairste online matrasmerken. Emma heeft OEKO-TEX Standard 100 klasse 1 voor alle materialen in het matras. Dit is dezelfde hoge certificeringsklasse als Matt Sleeps. Emma publiceert geen expliciete PFAS-vrij claim, maar klasse 1 OEKO-TEX omvat testing op fluorverbindingen.

Auping is het meest transparante Nederlandse merk op het gebied van duurzaamheid. Auping is B Corp gecertificeerd en publiceert jaarlijks een uitgebreid Impact Report. De circulaire Auping Evolve, Elysium, One en Two zijn gemaakt zonder lijm en zonder schuim, van pocketveren en polyester comfortlagen. De circulaire lijn heeft geen vlekwerende coating op de tijk: die is van wasbaar polyester dat geen DWR-behandeling heeft. Auping heeft geen expliciete PFAS-vrij labtest gepubliceerd, maar de materiaalkeuze en B Corp-certificering geven vertrouwen.

Avocado Green is een Amerikaans merk dat voor de internationale markt verkoopt. Dit is het enige grote matrassmerk dat een onafhankelijke labtest van 679 PFAS-stoffen heeft laten uitvoeren door Intertek, een ISO/IEC 17025-gecertificeerd laboratorium. De uitkomst was non-detect voor alle geteste stoffen. Avocado heeft ook EWG Verified en GOTS finished-product certificering. Dit maakt Avocado het best gedocumenteerde PFAS-vrije matras wereldwijd, maar het is aanzienlijk duurder en niet breed beschikbaar in Nederland.

Matrashoes, matrasbeschermer en tijk: drie verschillende risicoprofielen

Dit zijn drie verschillende producten die mensen vaak door elkaar halen, maar die elk een ander PFAS-risicoprofiel hebben.

De grootste risicobron is de waterafstotende of vlekwerende matrashoes of matrasbeschermer, niet het matras zelf. Een molton van biologisch katoen zonder waterafstotende claims is nagenoeg risicovrij.

Let ook op dit verschil: een waterdichte matrasbeschermer met een PU-membraan (polyurethaan) bevat geen PFAS. PU is een andere stof dan fluorchemicaliën. Waterdicht via een PU-laag is dan ook een veilige keuze. Waterdicht via een fluorcoating is dat niet.

Veilig bevonden matrasbeschermers in Nederland

Op basis van het Consumentenbond-onderzoek 2025 zijn dit de in Nederland geteste en veilig bevonden matrasbeschermers:

HEMA scoorde PFAS-vrij. Het gaat om een standaard molton-matrasbeschermer van katoen zonder vlekwerende claims — en dat is precies de reden. Geen bijzondere coating, geen fluorchemie, gewoon katoen.

IKEA Grusnarv bleek eveneens veilig. Ook hier: een eenvoudige wasbare matrasbeschermer van katoen, zonder waterafstotende behandeling.

Beddenreus Dreamtime was de derde die de test zonder detectie doorstond, om dezelfde reden.

Het patroon is veelzeggend: de drie veilige beschermers zijn allemaal onbehandeld katoen. Geen van de drie maakt waterafstotende of vlekwerende beloften. Wil je veilig zitten, dan is simpel dus beter.

Voor wie een biologisch gecertificeerde en volledig encasende matrashoes zoekt, is de Sanamedi Platinum een van de sterkst gecertificeerde opties in Nederland. Deze matrashoes is GOTS gecertificeerd (100% biologisch katoen), OEKO-TEX Standard 100 gecertificeerd en door het Hohenstein Instituut getest op allergeen- en huisstofmijtdichtheid. Er is geen vlekwerende coating: de dichtheid wordt bereikt via een speciale weeftechniek, niet via chemicaliën.

Bekende matrasmerken vergeleken op PFAS-risico

Er is geen gepubliceerd Europees labonderzoek waarbij deze merken direct op PFAS zijn getest. De onderstaande beoordeling is gebaseerd op certificeringen, materiaalkeuze en transparantie, niet op directe PFAS-meting.

De tabel laat een belangrijk patroon zien: het risico zit niet zozeer in het merk, maar in de claims op de productpagina. Zodra een matras of matrasbeschermer adverteert met “vuilafstotend”, “vlekbestendig” of “waterafstotend”, is de kans groot dat er een fluorcoating gebruikt is.

Praktische keuzes voor een PFAS-arme slaapkamer

De praktische keuzes zijn eenvoudiger dan je denkt. Voor het matras zelf: kies een model met OEKO-TEX Standard 100 klasse 1 certificering en vermijd modellen met expliciete vuilafstotende claims op de tijk. Die certificering test ook op fluorverbindingen.

Voor de matrasbeschermer geldt: kies een eenvoudige molton van (biologisch) katoen zonder waterafstotende claims. HEMA, IKEA en Beddenreus Dreamtime zijn uit Consumentenbond-onderzoek veilig gebleken. Wil je een volledig encasende matrashoes voor allergieën of hygiëne, kies dan een GOTS-gecertificeerde variant op biologisch katoenbasis zoals de Sanamedi Platinum.

Heb je een waterdichte matrasbeschermer nodig, bijvoorbeeld voor kinderen of bij incontinentie? Kies dan een uitvoering met een PU-membraan (polyurethaan), niet een met fluorcoating. PU is waterdicht zonder PFAS. Op de productpagina staat dan “PU-laag” of “polyurethaanmembraan”. Staat er niets vermeld bij een waterdichte claim, dan is het onduidelijk welke technologie gebruikt is — en dan geldt dezelfde vuistregel die je kunt toepassen via de uitleg over wat PFAS-vrij precies betekent.

Een vuistregel die het eenvoudig houdt: hoe meer een matrasbeschermer belooft (waterdicht, vlekvrij, anti-allergeen én vochtwerend), hoe meer vragen je moet stellen over hoe dat effect bereikt wordt.

Veelgestelde vragen

Bevat mijn huidige matras PFAS? Dat is moeilijk te zeggen zonder labtest. Als je matras of matrasbeschermer wordt aangeprezen als vlekwerend, vuilafstotend of waterafstotend via een coating, is de kans reëel. Bij gewone matrassen met een wasbare tijk van Tencel, katoen of polyester zonder speciale behandeling is het risico kleiner.

Is een nieuw matras altijd beter? Niet per definitie vanwege PFAS. Wel is het zo dat nieuwe matrassen van polyurethaanschuim soms vluchtige organische stoffen afgeven die na een paar dagen uitluchten verdwijnen. Laat een nieuw matras altijd een paar dagen luchten in een goed geventileerde ruimte.

Zijn matrassen van natuurlatex PFAS-vrij? Natuurlatex zelf bevat geen PFAS. Maar de tijk om een latexmatras heen kan wel een vlekwerende coating hebben. Controleer ook bij een latexmatras altijd de certificering van de tijk.

Is IKEA PFAS-vrij? De IKEA Grusnarv matrasbeschermer was PFAS-vrij in het Consumentenbond-onderzoek. Voor het hele IKEA-assortiment geldt dat niet automatisch. IKEA werkt aan het uitfaseren van PFAS in zijn producten, maar heeft nog geen volledig PFAS-vrij beleid voor alle matrasproducten gepubliceerd. Controleer per product.

Hoe zit het met de matrasbeschermer van HEMA? Die was PFAS-vrij in het Consumentenbond-onderzoek 2025. Het is een standaard molton van katoen zonder waterafstotende claims, en dat is precies de reden waarom die veilig is. Een eenvoudige molton is bijna altijd veiliger dan een behandelde variant.

Moet ik mijn matras weggooien als het PFAS bevat? Nee. Bij normaal gebruik slaap je niet direct op de tijk; beddengoed zit er tussenin. De blootstelling is beperkt. Gooi het matras aan het einde van zijn levensduur weg via een erkende verwerker of via een merk met een terugnameprogramma zoals Auping, zodat de materialen worden gerecycled. Kies bij vervanging bewust voor een gecertificeerd alternatief.

Conclusie

Het grootste PFAS-risico bij matrassen zit niet in het matras zelf, maar in de matrasbeschermer: vooral waterafstotende en vlekwerende varianten bevatten vaak fluorcoatings. De Consumentenbond vond PFAS in meerdere Europese matrasbeschermers, maar testte ook drie merken die veilig bleken: HEMA, IKEA Grusnarv en Beddenreus Dreamtime. Voor het matras zelf zijn Matt Sleeps, Emma en de circulaire Auping-lijn de sterkst gecertificeerde keuzes in Nederland, ook al is er geen directe PFAS-labtest voor gepubliceerd. Kies bij de matrasbeschermer voor een eenvoudige onbehandelde molton of een GOTS-gecertificeerde katoenen matrashoes. En vermijd producten met “vlekbestendig” of “waterafstotend” in de beschrijving, tenzij het gaat om een PU-membraan.

Hetzelfde principe — kijk naar wat er in de stof zit, niet naar wat het merk belooft — geldt ook voor PFAS in kleding als geheel, en voor wie al PFAS heeft binnengekregen zijn er concrete stappen om de opbouw te vertragen via de pagina over hoe PFAS je lichaam verlaten.

Bronnen

• Consumentenbond (2025). Fabrikanten negeren regels over PFAS: onderzoek naar PFAS in 221 consumentenproducten. Geraadpleegd via consumentenbond.nl
• Toxic-Free Future (2022). PFAS in stain- and water-resistant bedding products. Geraadpleegd via toxicfreefuture.org
• RIVM (2025). PFAS-onderzoeksprogramma: blootstelling via kleding, producten en woonmilieu. Geraadpleegd via rivm.nl
• Avocado Green Brands (2025). PFAS testing report by Intertek — 679 PFAS compounds, none detected. Geraadpleegd via avocadomattress.com
• Matt Sleeps (2025). Certificeringen en materialen — OEKO-TEX, CertiPUR, EU Ecolabel. Geraadpleegd via mattsleeps.com
• Mamavation / Toxic-Free Future (2022). Best non-toxic bedding — mattress covers, sheets and comforters. Geraadpleegd via mamavation.com