Wie bewust wil leven, wil ook bewust koken. Geen PFAS in de pan, geen Teflon op de bodem, geen forever chemicals in het avondeten. Logisch dus dat steeds meer mensen op zoek gaan naar een rijstkoker zonder PFAS. En even logisch dat ze tientallen websites vinden die beweren die te verkopen.
Maar kloppen die claims wel?
Wij zochten het uit. En de conclusie is scherper dan de meeste vergelijkingssites je vertellen.
Wat er mis is met “PFAS-vrij” als label
PFAS is een verzamelnaam voor meer dan 10.000 synthetische chemicaliën. PTFE (Teflon), PFOA en PFOS vallen er allemaal onder. PFOA en PFOS zijn inmiddels verboden in Europa. PTFE nog niet, en dat is precies het probleem.
Want “PFOA-vrij” staat op bijna elk modern kookgerei. Dat klinkt geruststellend, maar het is simpelweg de wet. PTFE zelf, ook een PFAS-variant, mag nog steeds gewoon worden gebruikt. Een pan die “PFOA-vrij” is, kan dus nog steeds PTFE bevatten en is daarmee niet volledig PFAS-vrij.
Dat onderscheid maakt veel verkopers en vergelijkingssites niet. Ze schrijven “PFAS-vrij” bij producten met een keramische coating, gebaseerd op de redenering dat keramiek geen PTFE bevat. Dat klopt in theorie. Maar het is niet de fabrikant die dit zegt.
Rijstkokers: we controleerden de bronnen
We bekeken meerdere populaire rijstkokers met keramische binnenpan en gingen bij elke fabrikant na wat die zelf claimt.
Het resultaat: geen enkel gangbaar rijstkokersmerk vermeldt “PFAS-vrij” op de eigen website of verpakking. Niet bij de specificaties, niet in de productbeschrijving, nergens. De keramische coating wordt aangeprezen als alternatief voor de standaard antiaanbaklaag, maar de woorden “PFAS-vrij” ontbreken consequent.
De conclusie is dan ook simpel: een aantoonbaar PFAS-vrije rijstkoker bestaat op dit moment niet. Niet omdat het technisch onmogelijk is, maar omdat geen enkele fabrikant in deze categorie die claim hard maakt.
Wat kun je wél vertrouwen?
Er bestaan multicookers die rijst kunnen koken en waarbij de fabrikant de PFAS-vrij status zelf onderbouwt. Twee producten doorstonden onze controle.
Volg je PFASwijzer al op Instagram? Het is nog rustig daar, maar ik ga er de komende tijd veel meer mee doen: korte tips, handige visuals, nieuwtjes over PFAS en af en toe een kortingscode voor PFAS-vrije producten.
Productomschrijvingen
Multicooker 6L met PFAS-vrij rijstprogramma ⭐⭐⭐⭐⭐
Een 6 liter multicooker met 1000 watt en 17 automatische programma’s, waaronder een dedicated rijststand voor witte rijst, zilvervliesrijst en granen. Bereidingstijd: 20 tot 30 minuten, vergelijkbaar met een gewone rijstkoker. De keramische binnenpan is volledig vrij van PTFE. Bediening via Nederlandstalig LCD-display. Uitgestelde start tot 24 uur. Droogkook- en oververhittingsbeveiliging aanwezig. Afmetingen: 34 × 30 × 32 cm.
Hoe weten we zeker dat dit product PFAS-vrij is? De fabrikant vermeldt “Keramische binnenpan (PFAS-vrij)” in de verpakkingsinhoud, in de productbeschrijving én in de specificaties. Drie afzonderlijke vermeldingen in eigen tekst.
Sterke punten:
- ✅ Dedicated rijstprogramma in 20 tot 30 minuten, geen concessie op bereidingstijd
- ✅ PFAS-vrij claim door fabrikant op drie plekken in eigen tekst onderbouwd
- ✅ 17 programma’s inclusief stomen, slowcooker en pressure cooker
Keramische Omnicooker 5,6L met ingebouwde bruiner ⭐⭐⭐⭐⭐
Een 5,6 liter multicooker met 2200 watt en 10 kookprogramma’s, waaronder rijstkoken, langzaam garen tot 24 uur en stomen. De keramische Thermolon™ coating is bestand tegen temperaturen tot 450°C en bevat geen PTFE of andere fluorverbindingen. Ingebouwde bruiner voor aanbraden en garen in hetzelfde apparaat. Binnenpan en glazen deksel vaatwasserbestendig. Inclusief roestvrijstalen stoompan. Afmetingen: 46 × 31,3 × 28,1 cm.
Hoe weten we zeker dat dit product PFAS-vrij is? De fabrikant documenteert de chemische samenstelling van de keramische coating op de eigen website en legt expliciet uit waarom er geen fluorverbindingen worden gebruikt. Dit is de meest inhoudelijk onderbouwde PFAS-vrij claim in deze vergelijking.
Sterke punten:
- ✅ Meest uitgebreid onderbouwde PFAS-vrij claim: fabrikant verklaart de samenstelling van de coating op eigen website
- ✅ Ingebouwde bruiner: aanbraden en langzaam garen in hetzelfde apparaat
- ✅ Binnenpan en deksel vaatwasserbestendig
Nadeel: Met afmetingen van 46 × 31,3 × 28,1 cm en 4,65 kg vraagt dit apparaat aanzienlijk meer aanrechtruimte dan een gemiddelde rijstkoker.
Hoe check je een PFAS-claim zelf?
Drie stappen die je altijd kunt zetten voordat je iets koopt.
Zoek de productpagina op de website van de fabrikant zelf, niet op bol.com of een vergelijkingssite. Kijk of het woord “PFAS-vrij” letterlijk staat in de specificaties of verpakkingstekst. Als de claim alleen op een vergelijkingssite staat maar niet bij de fabrikant, is er geen bewijs.
“PFOA-vrij” is geen PFAS-vrij. Als je dat onderscheid onthoudt, ben je al verder dan de meeste consumenten én verkopers.
Bronnen
Rijksoverheid — PFAS in antiaanbakpannen
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/pfas/vraag-en-antwoord/er-zitten-pfas-in-mijn-antiaanbakpan-moet-ik-deze-weggooien
Waarzitwatin.nl (Rijksoverheid) — Pannen met een anti-aanbaklaag
https://waarzitwatin.nl/producten/pannen-met-een-anti-aanbaklaag
KRO-NCRV Keuringsdienst van Waarde — Anti-aanbakpan en PFAS
https://kro-ncrv.nl/programmas/keuringsdienst-van-waarde/anti-aanbakpan-alternatieven
Scientias.nl — Miljoenen PFAS-deeltjes uit beschadigde antiaanbakpan (2022)
https://scientias.nl/gooi-pan-met-kapotte-antiaanbaklaag-weg-miljoenen-pfas-deeltjes-komen-in-je-eten-terecht/