Je staat in de supermarkt, bakpapier in je hand, en plotseling vraag je je af: zitten er eigenlijk schadelijke stoffen in dit simpele keukenhelpertje? Het antwoord is verrassend genuanceerd – en er is ook goed nieuws!
Die ‘eeuwige chemicaliën’ zitten overal om ons heen
PFAS – die ingewikkelde afkorting die je de laatste tijd overal hoort – staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Klinkt als iets uit een scheikunde boek, maar het is veel dichter bij je dagelijks leven dan je denkt. Deze door mensen gemaakte stoffen zorgen ervoor dat materialen water-, vet- en vuilafstotend worden.
Het problème? PFAS zijn échte overlevingskunstenaars. Ze breken niet af in de natuur en worden daarom ook wel ‘eeuwige chemicaliën’ genoemd. Eenmaal in het milieu, blijven ze daar gewoon… voor altijd. En langzaam maar zeker hopen ze zich op in ons lichaam, waar ze kunnen leiden tot een zwakker immuunsysteem, hart- en vaatziekten en verschillende vormen van kanker.
Niet bepaald wat je wilt als topping op je verse koekjes!
De verrassende waarheid over jouw supermarktbakpapier
Hier komt het goede nieuws waar je op zat te wachten: het bakpapier van de grote Nederlandse supermarkten is grotendeels PFAS-vrij! Het uitgebreide onderzoek van de Consumentenbond uit 2025 laat zien dat bakpapier van Albert Heijn, Action, Lidl, HEMA en Zeeman geen PFAS bevat.
Ook de tandfloss van bekende merken als Albert Heijn, DA, Jumbo, Jordan en Oral-B kwam schoon uit de test. Van de 43 onderzochte soorten bakpapier bevatten er slechts 5 daadwerkelijk PFAS – dat is ongeveer 12 procent.
De truc zit hem in wat de fabrikanten gebruiken als anti-aanbaklaag. Waar vroeger vaak PFAS werd ingezet, switchen steeds meer producenten naar siliconen. En dat is prima nieuws voor jouw gezondheid!
Siliconen versus PFAS: het cruciale verschil
Je vraagt je misschien af: als er toch een coating op zit, is het dan wel veilig? Absoluut! Het verschil tussen PFAS en siliconen is enorm.
PFAS zijn synthetische stoffen die bij hoge temperaturen kunnen vrijkomen en schadelijk zijn voor milieu én gezondheid. Siliconen daarentegen zijn gemaakt van silicium – gewoon zand – en vormen een veilige, hittebestendige coating. Bij normaal gebruik in de oven komen ze niet vrij en zijn ze niet schadelijk voor je gezondheid.
Bij Albert Heijn staat zelfs op de verpakking dat hun bakpapier met siliconen is gecoat. Andere supermarkten zouden dit voorbeeld kunnen volgen – transparantie is goud waard!
Volg je PFASwijzer al op Instagram? Het is nog rustig daar, maar ik ga er de komende tijd veel meer mee doen: korte tips, handige visuals, nieuwtjes over PFAS en af en toe een kortingscode voor PFAS-vrije producten.
De alternatieven die je budget én planeet blij maken
Herbruikbare siliconen bakmatten: de duurzame keuze
Wil je helemaal afstappen van wegwerpbakpapier? Dan zijn herbruikbare siliconen bakmatten jouw nieuwe beste vriend. Deze matten kun je tot wel 3000 keer gebruiken – reken maar eens uit hoeveel rollen bakpapier dat scheelt!
De voordelen stapelen zich op: geen afval meer, geen zorgen over schadelijke stoffen, en ze zijn bestand tegen temperaturen van -70°C tot 260°C. Perfect voor alles van koekjes tot geroosterde groenten. Na gebruik gooi je ze gewoon in de vaatwasser of spoel je ze af onder de kraan.
Tip: investeer in een kwalitatief goede mat van merken als Silikomart of Krumble. Een goede bakmat van ongeveer 42x30cm kost tussen de 20 en 40 euro, maar verdient zichzelf al snel terug.
Ecologisch bakpapier: composteerbaar en veilig
Er bestaat ook ecologisch bakpapier dat zowel PFAS- als siliconenvrij is. Merken als If You Care maken ongebleekt, composteerbaar bakpapier dat van zichzelf al lichte anti-aanbakeigenschappen heeft. Het werkt uitstekend voor koekjes en droge baksels, maar kan wat sneller scheuren bij natte of plakkerige deegsoorten.
Deze variant kun je gewoon bij je GFT-afval gooien – nog duurzamer wordt het niet!
De ouderwetse methode: gewoon invetten
Vergeet ook de simpelste oplossing niet: je bakplaat of -vorm invetten met een beetje boter of olie. Onze grootmoeders deden het al zo, en het werkt nog steeds perfect. Geen gedoe met papier, geen zorgen over stoffen – gewoon simpel en effectief bakken.
Zo herken je PFAS-vrij bakpapier in de winkel
Let op deze signalen wanneer je bakpapier koopt:
- Zoek naar vermeldingen als “PFAS-vrij” of “siliconengecoat” op de verpakking
- Vertrouw op bekende supermarktmerken als AH, Lidl, HEMA en Action – deze zijn volgens onderzoek veilig
- Vermijd merkloze bakpapieren van onbekende webshops als Temu of Shein
- Bij twijfel? Vraag het aan de klantenservice – fabrikanten zijn wettelijk verplicht binnen 45 dagen kosteloos te antwoorden
Wat je beter kunt vermijden
Pas extra goed op bij:
- Bakpapier met teflon-coating (dit bevat PFAS)
- Merkloze producten van onbekende oorsprong
- Producten waar expliciet staat dat ze PFAS bevatten (ja, dat komt voor!)
Het onderzoek van de Consumentenbond toonde aan dat vooral producten van onbekende webwinkels vaker PFAS bevatten dan die van gevestigde Nederlandse retailers.
De toekomst wordt PFAS-vrij
Het goede nieuws is dat we op de goede weg zijn. Nederland werkt samen met andere EU-landen aan een algeheel verbod op PFAS in consumentenproducten. Sinds november 2024 staan alle PFAS op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen.
Fabrikanten worden gedwongen om alternatieven te zoeken, en steeds meer bedrijven stappen vrijwillig over op veiligere coatings. De markt beweegt de goede kant op!
Praktische tips voor vandaag
- Gebruik je huidige PFAS-houdende producten gewoon op totdat ze op zijn – wegggooien is zonde en niet nodig
- Schakel bij nieuwe aankopen over op PFAS-vrije alternatieven
- Overweeg een herbruikbare siliconen bakmat voor frequent gebruik
- Hou bakpapier altijd uit de buurt van directe warmtebronnen in de oven
Wat betekent dit voor jou?
Je hoeft niet in paniek te raken over het bakpapier in je keukenkastje. Bij normaal gebruik zijn de gezondheidsrisico’s van PFAS-houdend bakpapier klein. Maar waarom zou je het risico nemen als er prima alternatieven zijn?
Met de keuzes die je vandaag maakt, draag je bij aan een gezondere toekomst voor jezelf én het milieu. En het mooie is: die keuzes worden steeds makkelijker omdat steeds meer fabrikanten de switch maken naar veiligere materialen.
De volgende keer dat je voor het schap met bakpapier staat, weet je precies waar je op moet letten. Kies bewust, bak veilig, en geniet met een gerust hart van al je zelfgemaakte lekkernijen!
Gebruikte bronnen:
- Consumentenbond (2025). “Fabrikanten negeren regels over pfas – Onderzoek naar PFAS in consumentenproducten”. Consumentengids april 2025.
- Rijksoverheid (2025). “Bakpapier – Waarzitwatin.nl”. Officiële overheidsinformatie over PFAS in bakpapier.
- Rijksoverheid (2025). “PFAS – Waarzitwatin.nl”. Achtergrondinformatie over PFAS-stoffen.
- Rijksoverheid (2025). “Regels voor PFAS”. Wetgeving en maatregelen rondom PFAS.
- EcoGoodies (2025). “Bakpapier zonder PFAS? Mijn zoektocht naar veilig en milieuvriendelijk bakpapier”.
- Milieu Centraal (2025). “Producten met PFAS – Lees meer over PFAS in alledaagse producten”.
- Lauriekoek.nl (2023). “Bakpapier – Onderzoek naar PFAS in verschillende bakpapiertypes”.
- 24Kitchen (2025). “Hierom moet je oppassen met het gebruik van bakpapier”.